آرتور کوستلر در ۱۹۳۷ به عنوان خبرنگار روزنامه نیوز کرونیکل به اسپانیا سفر کرد که در آن روزها درگیر جنگ داخلی بود. بسیاری این جنگ را پیش‌درآمد جنگ دوم جهانی می‌دانند، زیرا سرآغاز جنگ کودتایی نظامی بود که با مداخله‌ی ایتالیا و آلمان صورت گرفت و انگلیس و فرانسه و بیش از همه شوروی کمونیستی برای جلوگیری از گسترش فاشیسم خود را درگیر این جنگ کردند. علاوه بر کوستلر نویسندگان دیگری، از جمله  جرج اُرول و ارنست همینگوی، به این جنگ رفتند و آثاری هم بر مبنای آن نوشتند. هرکدام از این آثار تکه‌ای از پازل جنگ اسپانیاست. از میان آن‌ها کتاب کوستلر، با نام گفت‌وگو با مرگ و همچنین گزارش جاندار اُرول، با نام به‌ یاد کاتالونیا بیش‌تر مایه‌ای از واقعیت در خود دارند و به خاطره‌نویسی و وقایع‌نگاری نزدیک هستند.

گفت‌وگو با مرگ رمان نیست، هرچند وقایع آن پشت سر هم و به‌ صورت قصه‌ای که آغاز و انجامی دارد روی می‌دهد. گفت‌وگو با مرگ یادداشت‌های آرتور کوستلر است از روزهایی که در زندان ارتش فرانکو، دیکتاتور اسپانیایی، به‌سر می‌بُرد. کتاب با شرح چگونگی سقوط مالاگا آغاز می‌شود. در آن روزها کوستلر در مالاگا بود و سقوطش را در حالی گزارش می‌کرد که نیروهای جمهوری‌خواه از معرکه گریخته بودند. او نیز به توصیه‌ی دوستانش می‌خواست مالاگا را ترک کند، اما در لحظه‌ی آخر قرار را بر فرار ترجیح داد. کوستلر در آن روزها عضو حزب کمونیست بود و همین کافی بود که فاشیست‌ها در بدو ورودشان به مالاگا دستگیرش کنند.

کوستلر در آغاز کتاب گفت‌وگو با مرگ سقوط مالاگا و دستگیری‌اش را روایت کرده و سپس یادداشت‌هایی را آورده که در زندان فرانکو نوشته بود. او می‌دانست که به مرگ محکوم شده است و هر لحظه منتظر بود که بی‌خبر سر وقتش بیایند و اعدامش کنند. در پایان اما حکم عفو برایش صادر شد (در نهایت او را با زندانی دیگری که در دست حکومت بود مبادله کردند). تفاوت گزارش کوستلر و اُرول از جنگ داخلی در همین است: گفت‌وگو با مرگ بیش از همه شرح درونیات کوستلر در زندان است، و به یاد کاتالونیا شرح وضع سیاسی اسپانیا. مرگ نقش برجسته‌ای در کتاب کوستلر دارد. کتاب با جمله معروف آندره مالرو آغاز می‌شود: زندگی به هیچ نمی‌ارزد_ اما ارزش هیچ چیز هم به اندازه زندگی نیست.

گفت‌وگو با مرگ از آن دست کتاب‌هاست که اگرچه از پایانش باخبر هستیم، اما تا پایان نفس‌هامان در سینه حبس می‌ماند. تجربیات کوستلر در طول چهار ماه در زندان‌های فرانکو، علاوه بر فراهم کردن مایه‌ی نوشتن گفت‌گو با مرگ، در نوشتن شاهکارش، ظلمت در نیمروز، نیز به کارش آمده است.

koestler

وقایع‌نگاری یک گفت‌وگو

«گفت‌وگو با مرگ» یک رمان نیست، هرچند وقایع آن پشت سر هم و به‌صورت قصه‌ای که آغاز و انجامی دارد روی می‌دهد. «گفت‌وگو با مرگ» یادداشت‌های آرتور کوستلر است از روزهایی که در زندان ارتش فرانکو، دیکتاتور اسپانیایی، به‌سر می‌بُرد.
nicholas_carr_fimg

تمرکز از دست رفته

«اینترنت با مغز ما چه می‌کند؟» در سال ۲۰۱۱ جزو کاندیداهای نهایی جایزه پولیتزر، در بخش عمومی غیرداستانی، بود و در اصل بسط‌‌یافته‌ی مقاله‌ای است با عنوان «آیا گوگل ما را احمق می‌کند؟» که نیکلاس کار اولین‌بار آن را در مجله‌ی «آتلانتیک» منتشر کرد.
konrad_lorenz_fimg

دنیای شیرین جانورها

کنراد لورنتس، رفتارشناس حیوانات، می‌گوید داستان انگشتر حضرت سلیمان افسانه‌ای بیش نیست، چرا که او بدون آن انگشتر هم می‌تواند با موجودات دیگر حرف بزند! او دراین‌باره کتابی به زبان ساده نوشته است که به فارسی هم ترجمه شده.
romain_gary_fimg

واپسین گفت‌وگوی گاری

«گذار روزگار» آخرین گفت‌وگوی رومن گاری است و چند ماه پیش از خودکشی او انجام شده است. متن این گفت‌وگوی تصویری در سال 2014، به مناسبت صدمین سال تولدش، منتشر شد. البته نه به صورت پرسش و پاسخ،‌ بلکه به‌صورت یک تک‌گویی بلند از گاری.